
6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişilerin ve kurumların özel olarak nitelendirilebilecek her türlü bilgilerinin alenileşmesini engellemek amacıyla kişisel verilerin korunmasıyla ilgili yasal çerçeveyi, kurumsal sorumlulukları ve aynı zamanda yükümlülükleri de belirlemiştir. Böylece kanun verilerin kim tarafından, hangi amaçlara yönelik toplanacağını, nasıl kullanılacağını ve nasıl imha edileceğine ilişkin düzenlemeler getirmiştir.
Ofisimiz alanında uzman avukat ve uzman arabulucu kadrosuyla; kişisel veri işleme faaliyetleri kapsamında kanuni yükümlülüklere uymayan veya kişisel veri işleyerek veri sahiplerinin zararına yol açan veri sahipleri hakkında idari para cezası davası, ceza davaları ve tazminat davaları başta olmak üzere KVKK ve sair mevzuattan kaynaklanan tüm dava ve işlerde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
KVKK, Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun bir kısaltmasıdır. Kişisel Verileri Koruma Kanunu, 24 Mart 2016 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilmiş ve ardından 7 Nisan 2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve korunmasıyla ilgili yürürlükte olan bir yasadır.
6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu, kişisel verilerin herhangi bir sınıra tabi olmaksızın ve gelişigüzel bir şekilde toplanmasını, yetkisi olmayan kişilerin bu verilere erişmesini, elde edilen verilen ifşalanması ve kötü niyetle kullanımı sonucunda oluşabilecek zararlar ve kişilik hakları ihlalinin engellenmesi amacı ile ortaya çıkan bir kanundur.
İzah edildiği üzere Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun en temel amaçları arasında,
6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun amaç başlıklı 1. Maddesine göre,
“Bu Kanunun amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.”
Bahsettiğimiz ve ilgili kanun maddesinden de görüleceği üzere Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun en temel amacı, kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumaktır, bahsi geçen kanunun ortaya çıkış amacındaki en temel husus budur.
Kişisel Verileri Koruma Kanunu hükümleri kanunda açıkça sayılmış kimseler hakkında uygulanır. Bunlar;
6698 Sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun kapsam başlıklı ilgili 2. Maddesini tam olarak da sunmak gerekirse,
“ Bu Kanun hükümleri, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır.”
İlgili kanun maddesinden de görüleceği üzere bahsi geçen kanun kapsamında koruma altına alınan kişisel veriler, sadece gerçek kişilere ait olan kişisel veriler olup, tüzel kişilere ait olanlar koruma altında bulunmamaktadır. Fakat tüzel kişiye ait verinin elde edilmesi, bir veya birden fazla gerçek kişinin kimliğinin belirlenmesine neden oluyor ise, bu tür verilerin de Kanunun korumasından yararlanması mümkün olabilir. Bu durumda da esasen korunan, gerçek kişiye ilişkin kişisel veriler olmaktadır.
6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda yer alan belli başlı temel kavramlar vardır. İlgili bu kavramlardan bahsetmek gerekirse;
6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu, 24 Mart 2016 tarihinde Türkiye Millet Meclisi’nde kabul edilmesinin ardından 7 Nisan 2016 tarihinde 29677 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre, kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 135 ila 140’ıncı madde hükümleri uygulama alanı bulmaktadır.
Bu kapsamda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na göre,
Kişisel verinin, kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi Kanununun 236’ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.
Tüm bunlarla beraber Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun kabahatler başlıklı 18. Maddesine göre,
“(1) Bu Kanunun;
ç) 16’ncı maddesinde öngörülen Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler hakkında 119.428 Türk lirasından 5.971.989 Türk lirasına kadar,
idari para cezası verilir.
(2) Bu maddede öngörülen idari para cezaları veri sorumlusu olan gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında uygulanır.
(3) Birinci fıkrada sayılan eylemlerin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi hâlinde, Kurulun yapacağı bildirim üzerine, ilgili kamu kurum ve kuruluşunda görev yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında görev yapanlar hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve sonucu Kurula bildirilir.”
Açık rıza metni, kişisel verilerin toplanması, işlenmesi veya paylaşılması gibi oluşacak durumlarda kullanım alanı bulan kişilerin rızasını belirtmek amacıyla kullanılan metindir.
Açık rıza metinleri, bahsi geçen verilerin nasıl toplanacağı, hangi amaçlarla kullanılacağı ve verilerin kimlerle paylaşılacağı ve aynı zamanda kişilerin bu süreç içindeki hakları konusunda detaylı bilgiler içermektedir.
Açık rıza metni, kişilerin bilgilendirilmiş bir şekilde rızalarını ifade edebilmelerini ve bu rızanın açık ve belirgin olmasını sağlamaktadır.
Aydınlatma metni, kişisel verilerin işlenmesinin öncesinde ilgili veri sahiplerine verilerinin hangi amaçla işleneceğini, verilerinin nerelere aktarılacağını, işlemenin hukuki sebebi gibi unsurları ve verisi işlenen kimsenin haklarını içeren bir bilgilendirme metnidir.
Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğü başlıklı 10. Maddesine göre,
“(1) Kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusu veya yetkilendirdiği kişi, ilgili kişilere;
a) Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği,
b) Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği,
c) İşlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği,
ç) Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi,
d) 11 inci maddede sayılan diğer hakları,
konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.”
Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmeliğe göre, kişisel veri işleme envanteri, veri sorumlularının iş süreçlerine bağlı olarak gerçekleştirmekte oldukları kişisel veri işleme faaliyetlerini; kişisel veri işleme amaçları, veri kategorisi, aktarılan alıcı grubu ve veri konusu kişi grubuyla ilişkilendirerek oluşturdukları ve kişisel verilerin işlendikleri amaçlar için gerekli olan azami süreyi, yabancı ülkelere aktarımı öngörülen kişisel verileri ve veri güvenliğine ilişkin alınan tedbirleri açıklayarak detaylandırdıkları envanteri ifade etmektedir.
6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu’na göre veri sorumlusunun tanımı bahsi geçen kanunun 3. Maddesinde açıkça yapılmıştır.
İlgili bu maddeye göre, Veri Sorumlusu, Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi ifade etmektedir.
Veri sorumluları tarafından işlenen kişisel verilerin sınırsız süre için saklanması mümkün değildir. Kişisel verileri işleme amacına uygun olmalı makul süre tutulmalı ve sonrasından imha edilmelidir. Kişisel verilerin saklanma süreleri ilgili işletmelerin faaliyet gösterdiği sektörler ve tabi olduğu kanunlara göre farklılık arz etmektedir.
Veri sorumlusu, Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve erişilmesini önlemek ile muhafazasını sağlamakla yükümlüdür.
Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, öğrendikleri kişisel verileri ilgili Kanun hükümlerine aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde, veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir. Kurul, gerekmesi hâlinde bu durumu, kendi internet sitesinde ya da uygun göreceği başka bir yöntemle ilan edebilir.
KVKK alanında herhangi bir hak kaybı yaşamamak için süreci alanında uzman bir avukatla yönetmek sizin için faydalı olacaktır. Bu konu ile ilgili HDY Hukuk & Danışmanlık olarak alanında uzman avukat kadromuzla sizlere yardımcı olmaya hazırız.
KAYNAKÇA
1-https://www.kvkk.gov.tr/
2-6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu
3-ww.kvkk.gov.tr/Icerik/4185/6698-Sayili-Kisisel-Verilerin-Korunmasi-Kanununun-Amaci-ve-Kapsami
4-https://dergipark.org.tr/tr/pub/kvkd